Matematiksel Mutsuzluk

               


Matematiği severim. Şu aralar artık pek ilgim olmasa da, hala çok severim çünkü matematiğin şiiri, şiirinde matematiği vardır. Matematikte ve fizikte bir çözümün zarafetinden bahsedilir. Büyük matematikçiler için sadece çözüm yetmez, aynı zamanda çözümün bir zarafeti ve uyumu olmalıdır. Benzer şekilde, şiirinde bütününde bir matematiksel bütünlük olmalıdır.

Yazının ileriki aşamalarında anlatılan kısımları anlayabilmeniz için içinizde olasılık hesaplarını bilmeyenler için kısa bir olasılık hesaplarına giriş anlatacağım. Elimden geldiğince sıkıcı olmamaya çalışacağım ama bunun için söz veremem. Yazımızın sonunda aşkın mantıksız ve bilimdışı olduğunu ispatlamaya çalışacağız. Devam ediyor muyuz? Peki o halde...

Olasılık hesapları anlatılırken en sık verilen örnek havaya atılan bozuk paradır. Bozuk parayı havaya attığınızda ya yazı gelecektir yada tura. O halde yazı gelme ihtimali ve tura gelme ihtimali eşittir, yani %50'ye (1/2) %50'dir (1/2). İhtimallerin toplamı her zaman yüzde yüz yani 1'e eşit olmalıdır. Her halükarda bir ihtimal gerçekleşmelidir. Parayı tekrar attığınızda ihtimal uzayınız dört ihtimalden oluşur; TT, TY, YT ve YY'dır. İki elde de tura gelme ihtimali yani Tura ve Tura ihtimali 1/4'dür. Bir olasılık uzayında "VE" bağlacını kullanırsanız olasılıkları çarpmanız gerekir. Birinci atışta Tura VE ikinci atışta Tura derseniz, birinci eldeki Tura olasılığını ve ikinci eldeki Tura olasılığını çarparsak yani 1/2 * 1/2 = 1/4 sayısını buluruz: yüzde 25. Üç kere üstüste tura gelme ihtimali ise 1/2 *1/2 * 1/2 = 1/8 yani % 12.5'dir. (örneğin sayısal lotoda altılı tutturma ihtimali yirmi beş kez üstüste tura atma ihtimali aynıdır). Olasılıklarda VEYA bağlacını kullanırsanız bu sefer olasılıkları toplamanız gerekir. Diyelim ki yazı veya tura derseniz 1/2 + 1/2 =1 yani % 100 sonucunu bulursunuz. Aynı şekilde birinci elde tura ve ikinci elde yazı VEYA birinci elde yazı ve ikinci elde tura derseniz 1/4 + 1/4= ½ sonucunu bulursunuz. Buraya kadar her şey açık sanırım.

Benzer şekilde içinde 3 kırmızı ve 7 tane mavi bilye bulunan bir kutudan kırmızı bilye çekme ihtimaliniz 3/10 mavi bilye çekme ihtimaliniz ise 7/10'dur. Şimdi gelelim aşkın mantıksızlığının matematiksel ispatına.

Cinsiyetinize göre ideal kadın yada erkek arayışı içinde olduğunuzu varsayalım. İdeal kadın, belli niteliklere barındıran kadın olarak tanımlayalım. Kendimce bu nitelikleri şöyle sıraladım;

- güzellik ve çekicilik- akıl- eğitim- kültür - belirli yaş grubu- bekar olması

tabi bunlarını yanı sıra ideal kadının belli bir yaş grubunda olması da gerekir. Olasılık hesaplarını ideal kadın arayışımıza uygulamak için şu metodoloji uygulayacağız, yüz kadından 5 tanesi gerçek anlamda güzelse, güzel kadın bulma ihtimalimiz yüzde beş yada 1/20'dir. Her kadın güzeldir denilse de, güzel kapsamına giren kadın sayısı bu orandadır sanırım. Akıl konusunda elimizde daha nesnel değerlendirmeler var. IQ testinde akıllı insan ortalaması toplam nüfusun yüzde 10'luk bir kısmın oluşturmaktadır, yani 1/10 (bu oranda erkek kadın ayrımcılığı yoktur dikkatinizi çekerim). Eğitim konusunda da DIE verilerine başvurabiliriz, yani toplam kadın nüfusunun ne kadarı üniversite eğitimi almaktadır? Bu oranıda yüzde 10 olarak kabul edelim. Master yada doktora demiyoruz, sadece üniversite eğitimi almış olması yeterli bizim için. Herhangi bir okuldan mezun olmasını da beklemiyoruz.

Üniversiteden mezun olan herkes kültürlü değildir. Kendi deneyimlerime göre bu oran yaklaşık yüzde 10'dur. Kültürden kastım öyle derya deniz bir birikim değil, sadece belirli konularda orta karar bir bilgi, yani sıkılmadan bir yarım saat konuşabilme becerisi. Belirli yaş gurubunda olması gerekir, diyelimki 25-35 yaş arasındaki kadınlar bu tanımımıza uymaktadır. Bu yaş grubu toplam kadın popülasyonu içinde yüzde 20'luk bir kesimi oluşturmaktadır. Bu olasılıklara bir de bekarlığı katmamız gerekir, evli ve bir sevgilisi olmayacak, bunu da yaklaşık olarak 2/10 olarak aldım.

Yukardaki rakamlar tabi ki kişiden kişiye değişebilir. Askerden izne gelmiş bir delikanlı için güzel kadın oranı yüzde 80 olabilir yada hizmetçiniz için siz çok kültürlü ve akıllı bir hanım olabilirsiniz yada bazı çok bilmişler için akıllı kadın oranı yüzde bir olabilir vs. vs. tanımlamalar matematiksel olmadığı yani biraz bulanık ifadeler olduğu için oranlar değişebilir. Yukarıdaki oranlar benim için geçerlidir, sizinki değişik olabilir. Şimdi gelelim Güzel (çekici) VE Akıllı VE Eğitimli VE Kültürlü VE belli yaş grubundan VE bekar (sevgilisi yada eşi olmayan) bir kadın bulma ihtimaline. Yapmamız gereken çok basit, sadece olasılıkları çarpacağız yani;

1/20* 1/10* 1/10* 1/10* 2/10* 2/10 = 0.000002'dir, yada 1/500000.

Bu tür bir kadınla karşılaşma ihtimaliniz beş yüz binde birdir (milyonda iki yada iki milli piyango bileti alıp büyük ikramiye çıkma şansıyla aynı). Türkiye'deki toplam kadın nüfusu içinde bu tür özelliklere sahip kadın sayısı yaklaşık olarak 60 civarındadır (nerde bu kadınlar yaaaa?). Yukarıda saydığımız özelliklere başka özellikler eklerseniz durum daha da kötü çünkü o zaman ihtimal daha da düşecektir (örneğin iyi huylu derseniz bir başka rakam çarpmaya dahil edilecektir). Bu kadar düşük ihtimal söz konusu olduğu için ideal kadını yada ideale yaklaşık kadını bulma arayışınızı baştan bitirin çünkü onu bulmanız çok ama çok zor. Bazı niteliklerden feragat ederseniz, örneğin ya güzel olmasında yüzüne bakılır olsun derseniz olasılık artacaktır.

Bayan okurlar bana kızıyor olabilirler ama aynı oranlar erkekler içinde geçerlidir. Yukarıdaki örneği erkekler için kullanırsak kadınların neden ortalıkta ADAM yok dediklerini gayet iyi anlayabiliriz (yakışıklı, kültürlü, meslek sahibi, kibar, duyarlı ve zengin bir erkek bulma ihtimalini varın siz hesaplayın). Yaptığım hesap sonucunda bu ihtimal yaklaşık 30 milyonda birdir, laf aramızda ben kültürlü, yakışıklı, meslek sahibi, duyarlı vs. bir erkeğim (yazarın dediğine bakmayın, ben kendisini gördüm. Kısa boylu, şişman, göbekli, kel ve dört gözdür, ne parası nede kibarlığı vardır. Kedilere tekme atar ve konserde uyuklar. Editör)

Gördüğümüz gibi ideal kadın yada erkek bulma ihtimalimiz neredeyse sıfırdır. O halde neden aşk acısı çekiyoruz? Aşık olduğumuzda o kadını/erkeği mükemmel gibi gösteren nedir? Uğrunda acı çektiğiniz kadın yada erkek ideal sevgili olması çok düşük bir ihtimaldir. Hani ideal kadın olsa anlarım uğrunda ağlamanızı ama değil. Matematik, aşk uğruna acı çekmenizin mantıksız olduğunu söylüyor. Bu durumda sanata, şiire ve psikolojiye başvurmamız gerekiyor çünkü matematik maalesef bu noktada tıkanıyor.

Bu apayrı bir yazı konusu. Sadece buraya bir şiirimi ekleyeceğim belki konuyu biraz açıklar;

Aşk elinden tutar
Ve sen anlamazsın
Yaşam nerede başlar
Nerde biter kardelen çiçekleri
Ve göğsüne yaslanmış
bir genç kız
serçe ürkekliğinde nefes alır...

 

Mehmet Emin Arı